kulturo – Libera Folio

Forpasis danĝera ul’

de Libera Folio je 2026-01-152026-01-15

Forpasis unu el la enkorpigintoj de la spirito de 1968 en Esperantujo, Jacques Le Puil (Ĵak Lepŭil’). Krom per siaj kanzonoj (sur kasedoj kiel Danĝera ul’), li kunkonstruis la alternativan Esperantan kulturon per sia, tre siaspeca, revuo La Kancerkliniko, sed ankaŭ per siaj tradukoj kaj eĉ per vortara laboro.

Esperanto-muziko povas malaperi el la reto

de Libera Folio je 2025-12-162025-12-16

Ĉiuj muzikaĵoj publikigitaj de Vinilkosmo, la plej granda eldonejo de Esperanta muziko, povos malaperi el la retaj muzikservoj. Tio okazos, se ne estos trovita nova distribuanta firmao antaŭ la 18-a de februaro 2026. La nuna firmao nuligis la kontrakton kun Vinilkosmo, ĉar ne sufiĉe da homoj aŭskultas la muzikon.

Prestiĝa scienca premio al Jesper Jacobsen

de Libera Folio je 2025-12-082026-01-18

La Akademio de Sciencoj de Francio atribuis la Premion Ampère, sponsoritan de la elektrokompanio Électricité de France, al la konata esperantisto Jesper Jacobsen kaj lia longdaŭra kunlaboranto Hubert Saleur. Ekde 2002 ili kune verkis proksimume 65 sciencajn artikolojn kaj kune gvidis 12 doktoriĝantojn. En ampleksa artikolo verkita por Libera Folio Jesper Jacobsen rakontas pri la scienca laboro kiu kondukis al la premio.

Sveda vortaro migras reten – ĉu aliaj sekvos?

de Libera Folio je 2025-09-092025-09-13

Pasis pli ol naŭdek jaroj de kiam pasintfoje aperis tute nova, granda vortaro Esperanta-sveda. En 1933 neniu aŭdis pri interreto. Nun denove aperis ampleksa vortaro Esperanta-sveda, sed ĝi vivas nur en la reto. Eble poste oni disponigos ankaŭ paperan version, se iu ankoraŭ deziros tian. Sed ne ĉiuj Esperanto-vortaroj jam faris la paŝon al la reta mondo.

Trump haltigas libropakaĵojn de UEA al Usono

de Libera Folio je 2025-09-032025-09-03

La libroservo de UEA ne plu povas sendi pakaĵojn al Usono. Tio estas unu el la sekvoj de la kaosa doganpolitiko de Donald Trump. Usono unuflanke nuligis regulojn pri sendogana sendado de pakaĵoj ĝis certa valoro. Ĉar nun mankas ajnaj novaj reguloj, simple ne eblas sendi pakaĵojn el Eŭropo al Usono.

Rezultoj de la Belartaj Konkursoj 2025

de Libera Folio je 2025-08-012025-08-02

Estis aljuĝitaj la agnoskoj (premioj kaj honoraj mencioj) de la 76-a eldono de la Belartaj Konkursoj de UEA.

Lingvoj en la eŭropa vojkruciĝo

de Libera Folio je 2025-06-172025-06-17

Denove malsukcesis la provo oficialigi ĉe EU tri regionajn lingvojn de Hispanio. La decido postulas unuanimecon. Spite longajn intertraktadojn en la kulisoj, reprezentantoj de pluraj landoj en ministra kunveno fine de majo kontraŭis la proponon. Nicolau Dols klarigas la fonon kaj la argumentojn.

Murdita esperantisto honorata en Majorko

de Libera Folio je 2025-06-022025-06-02

En oktobro 1936, komence de la interna milito en Hispanio, en Majorko estis murdita la komunista esperantisto Josep Salom Nadal. En sabato memore al li estis inaŭgurita “stumbliga ŝtono” – surstrata memortabuleto kun lia nomo antaŭ la domo, kie li loĝis.

Verko de malaperigita esperantisto ĉe Netflix

de Libera Folio je 2025-05-28

La argentina esperantisto Héctor Oesterheld ekde la 1950-aj jaroj kreis la bildstrian rakonton El Eternauta pri civitana rezisto kontraŭ ekstertera invado. La komikso nun iĝis tutmonde furora televidserio. Oesterheld mem kaj preskaŭ lia tuta familio post la militista puĉo en 1976 estis kaptitaj de la polico kaj mortigitaj aŭ malaperigitaj.

Tokipona – bona lingvo por bonlingvistoj

de Libera Folio je 2025-05-202025-05-20

La subtenantoj de bonlingvismo volas limigi la kvanton de neologismoj en Esperanto kaj igi la lingvon malpli eŭropcentra. Pli radikala estas Tokipono – lingvo, kiu uzas maksimume 140 vortojn kaj devigas la parolantojn funde pripensi, kion ili fakte volas diri. Ni petis la iniciatinton de la lingvo kaj kelkajn uzantojn rakonti, kiel ĝi diferencas de Esperanto.

Jens Stengaard Larsen pri Nova sango bezonata por ŝanĝo en SAT: “La biologio havas LUCA. La fiziko havas la Praeksplodon. Kion havas la lingvistiko?” jan 19, 20:36
Jens Stengaard Larsen pri Nova sango bezonata por ŝanĝo en SAT: “Mi plendas ke lingvistoj ne vizias lingvon tiel kiel aliaj lingvistoj vizias lingvon. Esperantistoj havas komunan lingvon, la lingvistoj ne…” jan 19, 20:27
Jouko Lindstedt pri Nova sango bezonata por ŝanĝo en SAT: “Jens respondu mem, sed se mi legas lin ĝuste, li kritikas la tutan lingvosciencon pro tio, ke ĝi utiligas diversajn…” jan 18, 17:06
Johannes Genberg pri Nova sango bezonata por ŝanĝo en SAT: “Do, vi esence plendas ke lingvosciencistoj ne vizias internacian lingvon kiel esperantistoj vizias ĝin. Ĉu mi ĝuste komprenas vian vidpunkton?” jan 18, 10:29
Jens Stengaard Larsen pri Nova sango bezonata por ŝanĝo en SAT: “Mankas ke ni akuzu la lingvistojn ne fari sian laboron. Ĝenerale tia malfido al la scienco estas freneza kaj ekstreme…” jan 16, 09:47