Cave consulem!
4-a Zaozhuang-a Internacia Festivalo okazos en 10-12-a septembro en Ĉinio
Латинай литерой? Не данкон!
Ĉi tiu estas la lasta artikolo en Libera Folio, en kiu estas uzata la tradicia Esperanta alfabeto kun ĉapeloj. Male ol la teamo de Esperanto@Internet, kiu lastatempe ŝanĝis sian nomon al Education@Internet kaj transiris al la angla lingvo, ni ne subiĝas al lingva imperiismo. Por kontraŭlabori la ĉiam pli maltrankviligan disvastiĝon de la latina literaro, ni tial ekde nun uzos nur la preferatan alfabeton de Zamenhof - la cirilan. Samkiel kelkaj landoj kiuj faris la malan transiron, el cirila al latina alfabeto, ni komence ŝanĝas la literaron en la titoloj de la artikoloj, kaj poste ankaŭ en teksto de la artikoloj.
La Unua Libro de Esperanto estis presita per cirilaj literoj. Poste Zamenhof tamen decidis uzi la latinan literaron por Esperanto, ĉar en lia epoko ne ekzistis unikodo. Nuntempe preskaŭ ĉiuj komputiloj en la mondo senprobleme kapablas montri cirilajn literojn, kaj por cirila tajpado ekzistas multe da oportunaj iloj, ekzemple la retpaĝo translit.ru, kie facile eblas transformi ajnan latinliteran tekston al cirila formo. Tial la transiro al la originala Zamenhofa alfabeto kaŭzos neniajn teknikajn problemojn.
Por helpi la bedaŭrinde multajn okcident-centrajn esperantistojn, kiuj konas nur la latinan alfabeton, ni ĉi-apude reproduktas la originalan cirilan alfabeton de Esperanto, kune kun la ĝis nun uzitaj latinaj ekvivalentoj de la literoj. Preskaŭ ĉiuj literoj de Esperanto estas facile transformeblaj al siaj cirilaj originalaj formoj, kun kelkaj tre malmultaj esceptoj. La litero ĝ en cirila formo estas dulitera: дж, dum la latina e en cirillitera Esperanto havas du ekvivalentojn: komence de vortoj aperas la litero э, kiel en Эсперанто , dum meze kaj fine oni uzas la facile rekoneblan formon е.
Kiel facile videblas, la cirila skribomaniero de Esperanto havas multajn avantaĝojn. Interalie oni evitas la ĉapelojn, kiuj daŭre kaŭzas problemojn al multaj eĉ altrangaj esperantistoj, ankaŭ al pluraj el la kandidatoj en la nunaj elektoj de UEA. En la blogo de Maria Sandelin oni povas konstati, ke eĉ la prezidanto de la asocio sendas siajn respondojn sen ĉapeloj.
Kvankam la cirila alfabeto ĝenerale estas multe pli bela, regula kaj facile lernebla ol la latina, estas tamen kelkaj atentindaĵoj. Ĉar mankas la litero h, oni en cirila Esperanto anstataŭ ĝi uzu la literon г, kiel en la ukraina lingvo. Por eviti konfuzon kun la relative ofta litero g, tiu estu en cirila Esperanto, samkiel en la ukraina, reprezentata de la litero ґ. Tiuj, por kiuj la distingo inter г kaj ґ kaŭzas problemojn, povas en la unua tempo tute ne uzi vortojn en kiuj aperas iu el la koncernaj literoj.
La ĝenaj ĉapeloj malaperos kun la transiro al la belaj cirilaj literoj, sed la eleganta hoketo de la esperanta ŭ konserviĝos. Anstataŭ la litero ŭ ekde nun estos uzata la samsona belorusa litero ў.
Лиґе кун ла трансиро ал ла нова, плибониґита кай сенчапела алфабето, ла редакцио де Либера Фолио дезирас ал чиуй сиай леґантой бонан унуан де априло, кай рекомендас ла артиколон при ла трансиро де E@И ал ла анґла линґво: E@I switches to English.
El Popola Chinio
Гратулон!
P.S. Mi tamen iom bedauxras, ke forfalos ankaux niaj sxatataj iksoj. Eble tiuj estraranoj, kiuj en sia klavaro ne havas "ж", tamen povu skribi "йкс", cxu ne?